7 აგვისტო, 2026 — ტრამპი ირანის 🇮🇷 ჩიხიდან გამოსავალს ეძებს.

მსოფლიო აშშ 🇺🇸-ში მასშტაბური ტერაქტის წინაშეა. ტრამპმა ამ დღეებში დახურულ რეჟიმში ჩაატარა შეხვედრები ზელენსკისთან და ნეთანიაჰუსთან.

რაზე ისაუბრეს — უცნობია. ოფიციალურად ითქვა, რომ ზელენსკიმ საზენიტო რაკეტები სთხოვა. ეს გასაგებია. მაგრამ ტრამპმა რაზე ისაუბრა?

ნეთანიაჰუმ რაზე ისაუბრა? ტრამპი ირანის 🇮🇷 ჩიხიდან გამოსავალს ეძებს. აშშ 🇺🇸-ს ვერ მოახერხა ჩინეთის 🇨🇳 ირანის 🇮🇷 ნავთობ-გაზურ რესურსებზე წვდომის მოსპობა და ამ რესურსების საკუთარი კონტროლის ქვეშ მოქცევა.

აშშ 🇺🇸-ს ვერ მოახერხა, ისრაელის 🇮🇱 სასარგებლოდ, ირანში 🇮🇷 რეჟიმის შეცვლა და საკუთარი მორჩილი მთავრობის დანერგვა. აშშ 🇺🇸-ს ვერ შეძლო ირანის 🇮🇷 სამხედრო პოტენციალის განადგურება. შეგახსენებთ, ოდესღაც ჩვენ გვაშინებდნენ ამერიკელების გლობალური, პრევენციული, არაბირთვული დარტყმით.

ამისთვის მათ 6000 საკრუიზო რაკეტა ჰქონდათ მომზადებული. მაგრამ სინამდვილეში ირანს 🇮🇷 არა 6000, არამედ გაცილებით ნაკლები სხვადასხვა და საკრუიზო რაკეტა დაეცა — გაცილებით ნაკლები, ვიდრე იგეგმებოდა. და რა? არაფერი — ირანი 🇮🇷 ცოცხალია და კვლავაც კარნახობს საკუთარ პირობებს.

ყველაფერი, რისი გაკეთებაც აშშ 🇺🇸-მ შეძლო, ის იყო, რომ ირანის 🇮🇷 მეშვეობით დარტყმა მიაყენა ლონდონის სითის ფილიალს, ანუ არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს 🇦🇪, რათა საამიროებიდან 🇦🇪 ფული აშშ 🇺🇸-ში გადმოსულიყო. სრულად არა, მაგრამ ეს ნაწილობრივ გამოვიდა — თუმცა ფულის ნაწილი მაინც აზიაში წავიდა და არა აშშ 🇺🇸-ში.

გარდა ამისა, რათა ნავთობის კრიზისმა საბოლოოდ და შეუქცევადად მთელი მსოფლიო არ დაფაროს, აშშ 🇺🇸 იძულებულია, ნავთობი გაყიდოს საკუთარი სტრატეგიული მარაგებიდან და უკვე ზუსტად ნახევარი გაყიდა კიდეც.

ტრამპს სულ უფრო ნაკლები დრო რჩება ირანის 🇮🇷 საკითხის გადასაწყვეტად, რადგან ამ ომის ხარჯები თოვლის გუნდასავით იზრდება. სხვადასხვა რაკეტების, უწინარეს ყოვლისა საზენიტო რაკეტების მარაგები კი, პირიქით, საშინელი სისწრაფით იფიტება. ირანი 🇮🇷 კი რეგიონის მთავარ ძალად იქცა, დარწმუნებით აკონტროლებს ჰორმუზის სრუტეს და აშშ 🇺🇸-ს ბრძოლის ველიდან უზარმაზარი კომპენსაციების გარეშე გაშვებას არ აპირებს.

ამერიკული ბაზები იქ თანდათან იცლება, რადგან ავიაცია და სხვა სამხედრო ტექნიკა ირანს 🇮🇷 შორდება — იორდანიისა 🇯🇴 და ისრაელისკენ 🇮🇱 გადაბაზირდება. ამ ვითარებიდან გამომდინარე, რესპუბლიკელები სენატის შუალედურ არჩევნებში დარწმუნებით წააგებენ.

ამიტომ ტრამპს ან სასწრაფოდ ირანის 🇮🇷 დამარცხება უწევს, ან სასწრაფოდ მოსკოვის იძულება უკრაინასთან 🇺🇦 მშვიდობის ხელმოწერაზე, ან არჩევნების ჩაშლა — ეს კი მხოლოდ ქვეყნის შიგნით მასშტაბური ტერაქტით შეიძლება, სასურველია სხვისი ხელით და სხვისი დროშის ქვეშ.

ვვარაუდობ, რომ სწორედ ეს საკითხი განიხილეს როგორც ზელენსკისთან, ისე ნეთანიაჰუსთან.

უკრაინას 🇺🇦 თავის რიგებში ჰყავს შესანიშნავად მომზადებული დივერსანტები, დრონების ოპერატორები, საბრძოლო მოცურავეები და ასეთი ოპერაციების სხვა სპეციალისტები. რატომ არ გამოიყენონ ისინი? ისრაელსაც 🇮🇱 ჰყავს ასეთები.

ასე რომ, თუ ვითარება არ შეიცვალა, ერთი-ორი თვის განმავლობაში აშშ 🇺🇸-ს ტერიტორიაზე მასშტაბური ტერაქტის მოლოდინი გვაქვს.

შესაძლოა, ეს რუსული დროშის ქვეშ იყოს წარმოდგენილი. ან იქნებ — ირანულის 🇮🇷. ყველაზე სავარაუდოა, რომ ირანულის 🇮🇷. რატომ? იმიტომ, რომ ეს ტრამპს მისცემდა უფლებას, ირანზე 🇮🇷 შეზღუდული ბირთვული დარტყმა მიეყენებინა — ეს ერთადერთი გზაა მისთვის, ომი სპარსელებისთვის კომპენსაციის გადახდის გარეშე დაასრულოს. გარდა ამისა, მასშტაბურ ტერაქტს შეიძლება ბრალი დაედოს IT-კომპანიების საბირჟო ბუშტის ჩამონგრევასაც, რომელთა გატაცება ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისთვის განკუთვნილი მონაცემთა ცენტრებში ინვესტირებით ზოგიერთ მათგანს უკვე გაკოტრებით ემუქრება. ბიჭებმა გადააჭარბეს — და ეს ასე მარტივად არ ჩაივლის მათთვის.

ახლა ნავთობისა და დოლარის ბედზე. 1973 წლის ნავთობის კრიზისის შემდეგ მსოფლიოს ნავთობდოლარი ეჩვენა. სამეფო საუდის არაბეთმა 🇸🇦 ნავთობის დოლარებში გაყიდვა დაიწყო. ანუ დოლარმა, რომელსაც ოქროს უზრუნველყოფა აღარ ჰქონდა (აშშ 🇺🇸-მ მისი ოქროზე გაცვლაზე უარი თქვა), ნახშირწყალბადოვან გარიგებებში მონაწილეობის სახით ახალი უზრუნველყოფა მიიღო.

და მთელი მსოფლიო, საუდის არაბეთის 🇸🇦 მაგალითზე დაყრდნობით, ნავთობითა და გაზით დოლარებში ვაჭრობას შეუდგა. ამ გადაწყვეტილებისთვის საუდის არაბეთმა 🇸🇦 ყველაზე თანამედროვე ამერიკული შეიარაღება და საკუთარ ტერიტორიაზე ამერიკული სამხედრო ბაზები მიიღო, უსაფრთხოების გარანტიის სახით.

იმავდროულად სამეფომ ისრაელთან 🇮🇱 ალიანსი დადო — ეკონომიკური და სამხედრო თანამშრომლობა.

შედეგად, როცა ისრაელმა 🇮🇱 აშშ 🇺🇸 ირანზე 🇮🇷 შეტევისკენ უბიძგა, სამეფოც მათთან ერთად ირანის 🇮🇷 წინააღმდეგ გამოვიდა. ამიტომ ირანმა 🇮🇷 დარტყმები მიაყენა როგორც სამეფოს სამხედრო ობიექტებს, ისე მის ტერიტორიაზე განლაგებულ ამერიკულ ბაზებს.

როგორც ჩანდა, სწორედ ეს იყო დრო საუდის არაბეთის 🇸🇦 სამეფოსთვის, საკუთარი შეხედულებები მომავალზე გადაეხედა.

რადგან ჰორმუზის სრუტე ახლა ირანის 🇮🇷 კონტროლის ქვეშაა და აქამდე არსებული თავისუფალი რეჟიმით არ ფუნქციონირებს, საუდის არაბეთმა 🇸🇦 ნავთობის მილსადენით წითელ ზღვისკენ, პორტ იანბუსკენ, ტრანსპორტირება დაიწყო.

პორტი იანბუ მდებარეობს წითელ ზღვაზე, მექასა და ჯიზანის ჩრდილოეთით.

იქითკენ მილსადენი მიდის, მაგრამ მისით საუდის არაბეთის 🇸🇦 მიერ მოპოვებული ნავთობის მესამედზე ნაკლები გადაიზიდება. როგორც ცნობილია, ივლისში აშშ 🇺🇸-მ ისევ განაახლა დარტყმები ირანზე 🇮🇷, მათ შორის სამეფოს ტერიტორიაზე განლაგებული საჰაერო ბაზის გამოყენებით. საუდის არაბეთმა 🇸🇦 ამჯერადაც, თუმცა არაპირდაპირ, ისევ მიიღო მონაწილეობა ირანზე 🇮🇷 დარტყმებში. ამავე დროს მან დარტყმა მიაყენა იემენის 🇾🇪 აეროპორტს ქალაქ სანაში. იემენის 🇾🇪 ჰუსიები დაუყოვნებლივ უპასუხეს სამეფოზე დარტყმებით. მათმა დარტყმებმა ზიანი მიაყენა ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ქალაქ ჯიდაში, სადაც ცეცხლი გაუჩნდა ნავთობსაცავებს, რომლებიც უკვე ორი დღეა იწვის.

ამავე დროს ჰუსიებმა, რომლებსაც ყოველთვის სპარსელები უჭერდნენ მხარს (რადგან ორივენი შიიტები არიან), საუდის არაბეთის 🇸🇦 ფლოტისთვის ბაბ-ელ-მანდების სრუტე ჩაკეტეს.

საუდის ტანკერები სრუტის გავლას ვერ ახერხებენ. თუ აშშ 🇺🇸 იქ საკუთარ სამხედრო ხომალდებს გაგზავნის, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სწრაფად რამე შეიცვალოს — რაკეტებისა და დრონების ეპოქაში ფლიპ-ფლოპებში ჩაცმული ჰუსიების მცირე ჯგუფსაც კი შეუძლია სრუტის გახსნა და ჩაკეტვა საკუთარი შეხედულებისამებრ. აშშ 🇺🇸-მ და მისმა მოკავშირეებმა ჰუსიები არაერთხელ დაბომბეს და მათი დამორჩილება სცადეს, თუმცა განსაკუთრებულ წარმატებას ვერ მიაღწიეს.

მხოლოდ ხარჯები. თუ ყველა ამ მოვლენის შედეგად საუდის არაბეთის 🇸🇦 სამეფოს ხელმძღვანელობა სტრატეგიას არ შეცვლის, სამეფოს რთული დრო ელოდება.

თუმცა, თუ სამეფოს ხელმძღვანელობა უარს იტყვის ამერიკულ დოლარებში ვაჭრობაზე, ამერიკულ სამხედრო ბაზებზე და ამერიკისა და ისრაელისთვის 🇮🇱 სამხედრო დახმარების გაწევაზე, მსოფლიო ძალიან შეიცვლება, რადგან აშშ 🇺🇸 დაკარგავს იმდენი ფულის დაბეჭდვის შესაძლებლობას, რამდენიც სჭირდება.

რაც ნიშნავს, რომ ამერიკას შეიძლება არ ჰქონდეს ფული ისრაელის 🇮🇱 შესანარჩუნებლად.

ასეთ შემთხვევაში ისრაელი 🇮🇱 გარდაიქმნება იუდეის მრავალეთნიკურ სახელმწიფოდ, ხოლო სპარსეთის ყურის ქვეყნების ტერიტორიებიდან ამერიკული სამხედრო ბაზები გაქრება. და მაშინ რეგიონში მშვიდობასა და ვაჭრობას ახალი გაერთიანება შეინარჩუნებს — სავარაუდოდ, არაბულ-სპარსული გაერთიანება.

ეს არის ომი მთელი ნატოს წინააღმდეგ. ეს რეალობაა.

როცა ცხადი გახდა, რომ რუსეთი 🇷🇺 მუხლს არ მოიდრეკდა და ინვესტიცია არ ანაზღაურდებოდა, აშშ 🇺🇸-მა უკრაინიდან 🇺🇦 უკან დახევა დაიწყო და მისი რეალურად შენახვა შეწყვიტა.

მაგრამ დახმარებას მაინც უწევენ. თუმცა დახმარება და შენახვა სხვადასხვა ცნებებია. ევროპა ფინანსურად მოუმზადებელი აღმოჩნდა, უკრაინის 🇺🇦 სრული შენახვა საკუთარ თავზე აეღო. თავად ევროპას საკმარისზე მეტი ფინანსური პრობლემა აქვს.

უფრო მეტიც, თავად ევროპის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსი მოუმზადებელი აღმოჩნდა შეიარაღების, თუნდაც საკუთარი საჭიროებისთვის, მასშტაბური წარმოებისთვის — საბრძოლო მასალის ჩათვლით. მისი გენერლები კი შეიარაღებას უკვეთავენ, რომელიც უკვე აღარ შეესაბამება მომავალი ომების ხასიათს — გამონაკლისი, შესაძლოა, მხოლოდ დრონები იყოს, რომელთა წარმოებაც საშინელი სისწრაფით ისწავლეს.

რუმინეთი 🇷🇴 საკუთარ თავს ნავთობით მხოლოდ მესამედით უზრუნველყოფს. მთელი ნავთობის ორ მესამედს რუმინეთი 🇷🇴 ყაზახეთისგან 🇰🇿 ყიდულობს, რომელიც მას რუმინელებისთვის ჩვენი ნოვოროსიისკის გავლით აგზავნის.

ამ ტერმინალებსა და გემებზე უკრაინის 🇺🇦 დარტყმების შემდეგ ყაზახეთმა 🇰🇿 რუმინეთისკენ 🇷🇴 ნავთობის გადაზიდვა და საერთოდ იქიდან ექსპორტი შეაჩერა.

ამერიკულმა კორპორაცია Chevron-მაც ვერ შეძლო იქიდან ნავთობის ექსპორტი საკუთარი საჭიროებისთვის, რაზეც უკვე უჩივლა ტრამპს. სხვათა შორის, უკრაინის 🇺🇦 შავმიწის სულ მცირე 30% ასევე ამერიკულ კორპორაციებს ეკუთვნის — ახლა მათაც პრობლემები აქვთ იქიდან მარცვლეულის გატანასთან დაკავშირებით.

ზღვით უფრო სწრაფი და მოსახერხებელი იქნებოდა, მაგრამ ამჟამად საზღვაო მიმოსვლა იქ არ ხორციელდება.

ამრიგად, უკრაინის 🇺🇦 ომი დასავლეთისთვის არასასურველ ფაზაში შედის, როცა აშშ 🇺🇸 სამხედრო და ფინანსური თვალსაზრისით ირანში 🇮🇷 არის გახლართული.

მათ არ სცალიათ უკრაინისთვის 🇺🇦, ევროპას კი დიდი ხანია არც უკრაინის 🇺🇦 შენახვა შეუძლია დამოუკიდებლად და არც მისთვის საჭირო შეიარაღების, უწინარეს ყოვლისა საზენიტო რაკეტების, სრული ნუსხის წარმოება.

გერმანიამ 🇩🇪 რამდენიმე წლის წინ — მგონი, ოთხი წლის წინ — აშშ 🇺🇸-სგან მიიღო ლიცენზია საზენიტო რაკეტების «პეტრიოტის» წარმოებაზე. დიახ, ზუსტად ოთხი წლის წინ. და დღემდე წარმოება ჯერაც არ დაწყებულა, რადგან ეს ზედმეტად რთული აღმოჩნდა.

განსაკუთრებით რთულია ეს ჩინეთთან 🇨🇳 დაძაბულობის პირობებში. როგორც ცნობილია, აშშ 🇺🇸-იც და ევროპაც სულ ახალ სანქციებს იღებენ — ხან რუსეთის 🇷🇺 წინააღმდეგ, ხან რუსეთისა 🇷🇺 და ერთდროულად ჩინეთის 🇨🇳 წინააღმდეგაც. შედეგად, აშშ 🇺🇸-მ და ევროპამ უკვე დაკარგეს წვდომა იშვიათმიწა და ზოგიერთ სხვა ჩინურ ლითონსა და პროდუქციაზე.

სხვათა შორის, იაპონიაც 🇯🇵 იგივე მდგომარეობაშია. ხოლო ამ დეფიციტური მასალების გარეშე თანამედროვე შეიარაღების სწრაფად წარმოება შეუძლებელია.

ამასობაში ეგვიპტის 🇪🇬 ერთ-ერთ პორტში დრონის შეტევის შედეგად ცეცხლი გაუჩნდა ამერიკული გათხევადებული ბუნებრივი გაზის მცურავ საცავს.

ცეცხალი მეზობელ ხომალდზეც გადავიდა, რომელიც გაზის ხელახალი გაზიფიცირებისთვის, ანუ გათხევადებული გაზის ჩვეულებრივ გაზად გადაქცევისთვის იყო განკუთვნილი. დასავლეთმა თავად გაუშვა დრონების ეს ჯინი ბოთლიდან. მსოფლიოში აღარსად არსებობს უსაფრთხო საზღვაო მიმოსვლა — არავისთვის. აჰა, ბიჭებო, ბუმერანგი უკან დაბრუნდა. და ახლა უკვე დიდი მნიშვნელობა არც აქვს, ვისი დრონი იყო — გადაწყვიტა თუ არა ისრაელმა 🇮🇱, ეგვიპტის 🇪🇬 პორტში ამერიკული გაზით დატვირთულ ხომალდზე დარტყმა მიეყენებინა, რათა ტრამპისთვის ბიძგი მიეცა, თუ ეს ჰუსიებმა გააკეთეს, ან სპარსელებმა, ან ვინმე სხვამ.

მნიშვნელობა იმას აქვს, რომ იაფი საზღვაო და საჰაერო დრონები ახლა შეუძლიათ ტერორიზირება გაუწიონ საზღვაო და მდინარის ვაჭრობას.

ვაჭრობის თავისუფლება, რომელიც აქამდე არსებობდა, შესაძლოა საერთოდ აღარ არსებობდეს. გესმით?

ვინც ჯერ არ გაუგია, რას ნიშნავს ეს — ცუდია.

მრავალი წელი, საუკუნეების განმავლობაში, უდიდესი სახელმწიფოები იბრძოდნენ საზღვაო მეკობრეობის აღმოსაფხვრელად, საერთაშორისო საზღვაო სამართლის შესაქმნელად, რათა შესაძლებელი ყოფილიყო თავისუფალი ცურვა გარკვეული წესების დაცვით. ხოლო ახლა — დრონები, და ამასთანავე ევროპაც უცნაურად იქცევა.

ევროპამ ახლა თავის ქვეყნებს ნება დართო, დაეკავებინათ ხომალდები, რომლებსაც ისინი ე.წ. რუსული «ჩრდილოვანი ფლოტის» ნაწილად მიიჩნევენ და რომლებიც ჩვენს ნახშირწყალბადებს ზიდავენ — და არა უბრალოდ დაეკავებინათ, არამედ თვითნებობამდე მისულიყვნენ: ტვირთის კონფისკაცია, მისი გაყიდვა და გაყიდვიდან მიღებული თანხის ტვირთის მფლობელისთვის დაბრუნების გარეშე. ეს მეკობრეობაა.

ანუ ეს საერთაშორისო საზღვაო სამართლის დარღვევაა. ჯერ ერთი, მასში საერთოდ არ არსებობს ტერმინი «ჩრდილოვანი ფლოტი». მეორეც, იქ მკაფიოდაა ჩამოწერილი, რა შეიძლება და რა — არა. ქონების წართმევა და მისი ღირებულების ფულადი ანაზღაურების გარეშე დატოვება არ შეიძლება. არ შეიძლება.

სხვა შემთხვევაში საზღვაო სამართალი, უფრო სწორად, თავისუფალი ვაჭრობა საერთოდ არ იარსებებდა, თუ ყოველთვის ასე მოიქცეოდნენ. სწორედ ამიტომ არსებობს საერთაშორისო სამართალი. მაგრამ თუ ევროპა ამ სამართალს თუნდაც ერთხელ დამარხავს, იდუმალი საზღვაო და საჰაერო დრონები დაიწყებენ ევროპული გადაზიდვებისა და ევროპული ხომალდების ტერორიზირებასაც.

«ნუ გააღვიძებ მძინარეს, სანამ წყნარადაა» — ასე მინდა ვთქვა. მაგრამ როგორც ჩანს, ევროპელი ჩინოვნიკები იმდენად დარწმუნებულები არიან საკუთარ დაუსჯელობაში, რომ ეს ცუდად შეიძლება დასრულდეს.

შემდეგ შეხვედრამდე.

ავტორი: «საკუთარი აზრის მქონე ადამიანი»